2026 BRICS Yeni Delhi Zirvesi, genişleyen örgütün geleceği kadar Çin-Hindistan rekabetinin yönü açısından da önemli bir eşik oluşturdu. Hindistan, Küresel Güney’in uluslararası sistemde daha güçlü temsilini ve çok kutupluluğu öne çıkarırken, Çin ekonomik entegrasyonu, dijital ödeme sistemlerini, yapay zekâyı ve teknolojik işbirliğini derinleştirmeyi hedefliyor. Bu farklılık, BRICS içinde iki ayrı yaklaşımı görünür kılıyor: Hindistan’ın çok merkezli ve stratejik özerkliği koruyan modeli ile Çin’in ekonomik-teknolojik kapasitesinin giderek ağırlık kazandığı model. Zirve, Çin-Hindistan ilişkilerinde kontrollü bir normalleşmeye işaret ederken BRICS’in gelecekteki karakterine ilişkin temel soruyu da öne çıkardı: Küresel Güney’in güçlenmesi, Çin’in güçlenmesiyle ne ölçüde örtüşüyor?

ABD–Çin rekabeti, güç geçişi, Tayvan, teknoloji, ittifaklar ve güvenlik ikilemi ekseninde giderek sertleşmektedir. Ancak Amerikan ve Çin akademik literatürü, savaşın kaçınılmaz olduğu konusunda ortak bir kanaate sahip değildir. Amerikan literatürü; yapısal çatışma, güvenlik ikilemi ve stratejik uyum olmak üzere farklı yaklaşımlara ayrılırken, Çinli akademisyenlerin önemli bir bölümü rekabetin kalıcı fakat savaşın önlenebilir olduğunu savunmaktadır. İki tarafın literatüründe en tehlikeli kırılma noktası Tayvan’dır. Temel risk, bilinçli bir savaş kararından ziyade yanlış algılama, caydırıcılık başarısızlığı ve tırmanmanın kontrol edilememesidir. Bu nedenle savaşın önlenmesi, rekabetin nasıl yönetileceğine bağlıdır.

Rusya ile Kuzey Kore arasında 7 Eylül 2026’da açılan karayolu köprüsü, Ukrayna savaşının hızlandırdığı yakınlaşmanın somut sonuçlarından biridir. Tumen Nehri üzerinde Rusya’nın Khasan yerleşimini Kuzey Kore’nin Tumangang bölgesine bağlayan yaklaşık bir kilometrelik yapı, iki ülke arasındaki ulaşım ilişkisine yeni bir kanal eklemektedir. Köprünün stratejik önemi, savaş koşullarında güçlenen karşılıklı ihtiyaçların uzun vadeli kullanıma açık bir altyapıya dönüştürülmesinde yatmaktadır. Moskova ile Pyongyang böylece siyasi taahhütlerini ve askerî iş birliğini destekleyebilecek fiziki bir bağlantı oluşturmuştur. Bu gelişme, mevcut ortaklığın süreklilik kazanmasını kolaylaştırırken, Kuzey Kore’nin dış ekonomik ilişkilerini çeşitlendirme ve büyük güçlerle pazarlık yapma imkânlarını da genişletebilir.

Çin ile Endonezya arasında 21 Ağustos 2026’da Cakarta’da gerçekleştirilen üst düzey görüşmeler, iki ülke ilişkilerinde yeni bir dönemin işaretlerini verdi. İlişkilerin uzun süredir ekonomik temelini oluşturan ticaret, yatırım ve altyapı ortaklığı artık savunma sanayii, askerî tatbikatlar, deniz güvenliği, kritik mineraller ve ileri teknolojileri kapsayan daha geniş bir stratejik çerçeveye taşınıyor.

Makineler Kimin İçin Çalışacak? Yapay Zekâ Çağında Kapitalizm, Sosyalizm ve Komünizm, yapay zekânın emek, değer, mülkiyet ve ekonomik koordinasyon üzerindeki etkilerini kuramsal olarak inceliyor. İlk taslağın yayımlanmasının ardından gelen kapsamlı görüş ve eleştiriler değerlendirilerek çalışma genişletilmiş ve gözden geçirilmiştir. Yeni versiyonda Marx’ın emek-değer ve artı değer teorileri; Foucault’nun bilgi-iktidar, Gramsci’nin hegemonya yaklaşımıyla birlikte ele alınmakta; YZ oligarkları, sermaye mülkiyetinin demokratikleştirilmesi, dijital sosyalizm ve Türkiye’nin teknolojik bağımlılığı tartışılmaktadır.

İsrail’in 18 Ağustos’ta Suriye’deki Ebu Zuhur Hava Üssü’nü vurması, Türkiye-İsrail ilişkilerinde yeni bir stratejik eşiğe işaret ediyor. İsrail’de güvenlikçi çevreler, Türkiye’nin Suriye’de artan askerî kapasitesini gelecekte İsrail’in hareket serbestisini sınırlayabilecek bir tehdit olarak değerlendiriyor. Buna karşılık ABD’de giderek güçlenen yaklaşım, İsrail’in güvenlik kaygılarını tamamen reddetmeden, tek taraflı askerî müdahalelerin bölgesel istikrarı ve Washington’un diplomatik hedeflerini riske attığını savunuyor.

Karadeniz ve Doğu Akdeniz, son yirmi yılda artan askerî rekabet, bölgesel çatışmalar, Türkiye-Yunanistan uyuşmazlıkları ve kritik denizaltı altyapılarına yönelik tehditlerle birlikte birbirine bağlı bir stratejik güvenlik eksenine dönüşmüştür. Türk Boğazları, enerji hatları, deniz ulaştırma güzergâhları ve dijital kablolar bu alanın NATO ve küresel sistem açısından önemini artırmaktadır. Analiz, NATO’nun temel sorununun askerî kapasite eksikliği değil; mevcut siyasi, askerî, teknolojik ve kurumsal araçları bölgesel olarak bütünleştirmekte yaşadığı entegrasyon açığı olduğunu savunmaktadır. Bu çerçevede, Montrö’ye uyumlu, NATO-AB iş birliğini ve kritik altyapı güvenliğini esas alan Karadeniz–Doğu Akdeniz Deniz Güvenliği Girişimi (BEMSI) önerilmektedir.

Japonya’nın 4 Ağustos’ta yayımladığı 2026 Savunma Beyaz Kitabı, ülkenin çevresindeki güvenlik ortamını II. Dünya Savaşı’nın sona ermesinden bu yana görülen en ağır ve karmaşık koşullar olarak tanımlıyor. Belgede Çin’in genişleyen askerî kapasitesi öne çıkarılıyor.

Yaklaşık iki yüzyıldır modern devletlerin siyasal düzenleri; liberalizmden sosyalizme, komünizmden milliyetçiliğe, faşizm ve Nazizm gibi otoriter-totaliter deneyimlerden sosyal demokrasiye kadar uzanan farklı düşünce ve yönetim anlayışlarının etkisi altında şekillendi.

Bu yazıda, pek çok kişinin söylediği bir iddiayı mercek altına alıyoruz. Rusya–Ukrayna Savaşı bir “Askerî İşlerde Devrim” (RMA) mı yarattı? Yoksa, bu savaştan çıkaracağımız dersler teknolojik devrim değil, evrim mi?